แพทย์แผนจีนกับการรักษาอาการปวดศรีษะ

🩺 รู้โรครู้รักษา ฉบับหมอจีน วันนี้ขอเสนอ แพทย์แผนจีนกับการรักษาอาการปวดหัว 😷🦠

ในมุมมอง แพทย์แผนจีน อาการปวดศีรษะ (头痛) ไม่ใช่แค่โรค แต่เป็น “กลุ่มอาการ” (症候, เจิ้งโหว) ที่สะท้อนความไม่สมดุลของร่างกาย

โดยมักแบ่งสาเหตุหลัก ๆ ได้ดังนี้:

🔸ปัจจัยภายนอก

* ลม (风) → ปวดศีรษะเฉียบพลัน มักปวดรอบศีรษะ

* ลม–หนาว (风寒) → ปวดตึงศีรษะ หายใจโล่งเมื่อห่มผ้า หรือได้รับความอุ่น

* ลม–ร้อน (风热) → ปวดหัวร่วมกับไข้ คอแห้ง กระหายน้ำ

* ลม–ชื้น (风湿) → ปวดหนักศีรษะ หนักตา เหมือนถูกกดทับ

🔸ปัจจัยภายใน

* ตับหยางกำเริบ (肝阳上亢) → ปวดศีรษะข้างเดียว หนักช่วงขมับ หงุดหงิด ความดันสูง

* เสมหะอุดกั้น (痰浊上扰) → ปวดหนักศีรษะ เวียนหัว คลื่นไส้ เหมือนศีรษะถูกพันด้วยผ้า

* เลือดคั่ง (血瘀) → ปวดหัวเรื้อรัง จุดปวดชัดเจน กดเจ็บ

* ชี่–เลือดพร่อง (气血亏虚) → ปวดหัวเมื่อเหนื่อย พักผ่อนไม่พอ หน้ามืด ใจสั่น

* ไตพร่อง (肾虚) → ปวดท้ายทอย วิงเวียนหูอื้อ อ่อนเพลียเรื้อรัง

🔹 จุดกดที่ใช้บ่อย

– 合谷 (เหอกู่, LI4)

– 太阳 (ไท่หยาง, Ex-HN5)

– 风池 (เฟิงฉือ, GB20)

– 百会 (ไป่ฮุ่ย, DU20)

🔹 แนะนำตามตำแหน่งปวด

* ปวดหน้าผาก → 印堂(อิ่นถาง), 合谷 (เหอกู่)

* ปวดขมับ/ไมเกรน → 太阳 (ไท่หยาง), 太冲 (ไท่ชง), 合谷 (เหอกู่)

* ปวดท้ายทอย/ต้นคอ → 风池 (เฟิงฉือ), 后溪 (โฮ่วซี)

* ปวดทั่วศีรษะ/จากเครียด → 百会 (ป๋ายฮุ่ย), 合谷 (เหอกู่), 太冲 (ไท่ชง)

🔹 วิธีปฏิบัติ

* กดแต่ละจุด 1–2 นาที

* กดข้างที่ปวด หรือกดทั้งสองข้างก็ได้

* ทำซ้ำ วันละ 2–3 ครั้ง

* หายใจลึกๆ ช้าๆ ระหว่างกดจุด จะช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น

ข้อมูลโดย อ.พจ. พิทยาภรณ์ แจ่มวราสวัสดิ์ อาจารย์คณะการแพทย์แผนจีน มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ