แพทย์แผนจีนกับการรักษาอาการนอนไม่หลับ

🩺 รู้โรครู้รักษา ฉบับหมอจีน วันนี้ขอเสนอ แพทย์แผนจีนกับการรักษาอาการนอนไม่หลับ 😷🦠

ปัจจุบันโรคนอนไม่หลับ เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะวัยทำงานและผู้สูงอายุ ซึ่งอาการของโรคนอนไม่หลับ คือไม่สามารถนอนหลับได้เป็นปกติ ระยะเวลาในการนอนหลับน้อยกว่าปกติ (โดยทั่วไปน้อยกว่า 4-6 ชั่วโมง)

ในทางแพทย์แผนจีน อาการนอนไม่หลับนอกจากการมีปัจจัยภายนอกมากระทบอารมณ์แล้ว อาจเกิดจากแหล่งสร้างสารบำรุงร่างกายไม่เพียงพอ การหมุนเวียนของเลือดในร่างกายไม่ดี ร่างกายอ่อนแอ ซึ่งเกิดจากการทำงานของอวัยวะภายในร่างกาย หัวใจ ตับ ไต ม้ามและถุงน้ำดีที่ทำงานไม่ประสานสอดคล้องกัน ส่งผลให้ร่างกายเสียสมดุล โดยสามารถแบ่งเป็นภาวะต่างๆ 5 ภาวะ คือ

🔸ภาวะไฟในตับรบกวนหัวใจ (肝火扰心)

อาการ : นอนไม่หลับ ฝันเยอะ หงุดหงิดโมโหง่าย ปวดหัวตาแดง ปากแห้งปากขมท้องผูก ซึ่งปัจจัยหลักเกิดจากอารมณ์และความเครียด

🌿การรักษาด้วยยา ใช้ยากลุ่มขับร้อน กระตุ้นการไหลเวียนชี่ ระบายความเครียด บำรุงอิน และสงบจิตประสาท เช่น 龙胆泻肝汤

ชาสมุนไพร เช่น เปลือกส้ม มิ้นต์ พุทราจีน ดีบัว

🔸ภาวะเสมหะร้อนรบกวนหัวใจ(痰热扰心)

อาการ : นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย แน่นหน้าอก จุกเสียดแน่นท้อง ไอมีเสมหะเหลือง หนักๆหัวตาพร่ามัว หน้าแดง บางครั้งพูดเพ้อ ไม่รู้สึกตัว

🌿การรักษาด้วยยา ใช้ยากลุ่มขับร้อน ขับเสมหะ กระตุ้นจิตประสาท เช่น 黄连温胆汤

ชาสมุนไพร เช่นเปลือกส้ม กุหลาบ โปร่งรากสน

🔸ภาวะหัวใจและม้ามพร่อง(心脾两虚)

อาการ : นอนหลับยาก ฝันเยอะ ตื่นง่าย ใจสั่นใจหวิวขี้ลืม อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร วิงเวียนศีรษะตาพร่ามัว หน้าซีด แน่นท้อง ถ่ายเหลว

🌿การรักษาด้วยยา ใช้ยากลุ่มบำรุงหัวใจ บำรุงชี่และเลือด เสริมการทำงานของม้ามและกระเพาะอาหาร เช่น 归脾汤

ชาสมุนไพร เช่น ลำไย พุทราจีน ไป๋เหอ

🔸ภาวะหัวใจและไตทำงานไม่ประสานกัน (心肾不交)

อาการ : นอนหลับยาก ใจสั่นฝันเยอะ วิงเวียนศีรษะหูอื้อ ปวดหลังเมื่อยเอว ขี้ร้อนอุ้งมือร้อน เหงื่อออกตอนกลางคืน คอแห้ง มีปัญหาโรคบุรุษและนรีร่วมด้วย

🌿การรักษาด้วยยา ใช้ยากลุ่มบำรุงหัวใจ บำรุงไต บำรุงสารน้ำในร่างกาย ขับร้อน เช่น (六味地黄丸合交泰丸)

ชาสมุนไพร เช่น ลำไยแห้ง พุทราจีน

ภาวะชี่ของหัวใจและถุงน้ำดีอ่อน (心胆气虚)

อาการ : นอนไม่หลับ ฝันเยอะ ใจสั่นหวาดกลัว วิตกกังวลตกใจง่าย หายใจถี่ เหงื่อออกง่าย อ่อนเพลียไม่มีแรง

🌿การรักษาด้วยยา ใช้กลุ่มยาบำรุงชี่ บำรุงหัวใจ กลุ่มยาระงับจิตประสาท บำรุงเลือดขับร้อน เช่น (安神定志丸合酸枣仁汤)

ชาสมุนไพร เช่น เก๊กฮวย ซวนเจ่าเหริน

ข้อแนะนำและการป้องกันอาการนอนไม่หลับ

* หลีกเลี่ยงการเปิดโทรทัศน์ หรือเล่นอุปกรณ์สื่อสารก่อนนอน

* หลีกเลี่ยงการนอนกลางวัน

* หลีกเลี่ยงอาหารมื้อหนัก หรืออาหารที่ย่อยยากก่อนนอน

* หากนอนไม่หลับ ลองหากิจกรรมเบา ๆ ทำ เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลง หรือนั่งสมาธิ

* หลีกเลี่ยงการดื่มชากาเฟ หรือน้ำอัดลม

* ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

ข้อมูลโดย อ.พจ. สุวิมล ผลชารี อาจารย์คณะการแพทย์แผนจีน มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ